De leukste straat, met zonnepanelen, de Adelheidstraat te Groningen.

Paul Tetteroo, directeur van Energy Holland bv, heeft op 25 mei 2009 een uitgebreide voorlichting gegeven. Gea en Harry hebben alle bewoners gastvrij ontvangen en Paul heeft vele vragen kunnen beantwoorden. Een aantal van deze vragen staan op deze pagina verder uitgewerkt. Tevens heeft Paul de bewoners een heel goed aanbod gedaan waareen aantal bewoners gebruik van heeft gemaakt. Zijn er nog meer vragen bezoek dan de website van Energy Holland bv.

Op deze pagina de meest gestelde vragen en naar we hopen ook de antwoorden.

Hoe kunnen we de zon gebruiken?

Wat wil het kabinet? 

Hoeveel subsidie kunt u ontvangen voor zonnepanelen en/of zonnecollectoren?

Wilt u energiesubsidie aanvragen?

Hoe werkt een zonnecollector?

Wat kost een zonnecollector?

Hoeveel bespaar ik met een zonnecollector?

Bestaat er bij een zonnecollector gevaar voor legionellabacteriën?

Hoe werkt een zonnepaneel?

Wat kost een zonnepaneel?

Wat levert een zonnepaneel financieel op?

Is een zonnepaneel direct aan het elektriciteitsnet gekoppeld?

Loopt de elektriciteitsmeter dan terug?

Wat is de beste plaats voor een zonnepaneel of een zonneboiler?

Heeft zonne-energie wel zin in een land waar de zon zelden schijnt?

Heb ik een vergunning nodig om een zonnepaneel te plaatsen?  

De opbrengst van een zonnepaneel is afhankelijk van een aantal factoren

Berekenen van de opbrengst

Zonnepanelen, bouw en werking

Soorten Zonnepanelen

1. Hoe kunnen we de zon gebruiken?
Dat kan op dit moment vooral op twee manieren. De meest gebruikte toepassing is het verwarmen van water door zonnewarmte. Dit gebeurt door zonnecollectoren. Een andere manier om gebruik te maken van zonlicht is door middel van zonnepanelen. Die zetten het licht om in elektriciteit. Natuurlijk helpt het ook om huizen en gebouwen zodanig te bouwen dat de zon direct maximaal de ruimtes kan verwarmen, bijvoorbeeld met grote ramen aan de zonkant en kleine raampjes aan de schaduwkant. Dit wordt passieve zonne-energie genoemd.Top

2. Wat wil het kabinet?
Het kabinet wil van Nederland een van de schoonste en zuinigste energielanden in Europa maken. Het kabinet wil de energie-efficiency van 1% naar 2% per jaar brengen en het aandeel duurzame energie tot 20% in 2020 verhogen. Dit alles binnen het streven om de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 30% terug te brengen ten opzichte van 1990. Binnen Europees verband wordt gestreefd naar gezamenlijke inspanningen als vervolg op het Kyoto-protocol. Top

3. Hoeveel subsidie kunt u ontvangen voor zonnepanelen?
Als u energie gaat opwekken via zonnepanelen (of via windmolens op land of biogas) kunt u sinds 1 april 2008 in aanmerking komen voor een subsidie via de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE). Deze regeling valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken. Subsidie aanvragen kan via uitvoeringsinstantie SenterNovem. Het is een subsidie op de productie van elektriciteit, niet op de aanschaf van zonnepanelen. Voor zonne-energie, krijgt u als producent 33 eurocent per Kilowattuur (KWh) vergoed. (Voor wind op land is dit 2,8 eurocent per Kwh. Voor verbranding van vaste biomassa, vergisting van GFT en mest-vergisting is dit 5,3 eurocent per Kwh. Voor gas gaat het om 7 eurocent per kubieke meter.) Om in aanmerking te komen voor subsidie moet u wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Wees er snel bij want de subsidiepot is beperkt. Zie voor meer info de websites van Economische Zaken, SenterNovem en MilieuCentraal. Voor zonneboilers/zonnecollectoren komt waarschijnlijk later in 2008 een investeringsregelingTop

4. Wilt u energiesubsidie aanvragen?Top
Via SenterNovem kunt u een aanvraag indienen: http://www.senternovem.nl/sde/aanvraagformulieren/index.asp

5. Hoe werkt een zonnecollector?
Het principe van een zonnecollector is eenvoudig: als een tuinslang de hele dag in de zon ligt, wordt het water in de slang erg warm. Zonnecollectoren maken gebruik van datzelfde principe. Zelfs in de winter, als de zon maar een paar uur schijnt, kan zo'n zonnecollector voldoende warm water produceren om te douchen, te wassen of schoon te maken. Sommige systemen leveren ook een bijdrage aan de ruimteverwarming.
In de zonnecollector bevinden zich buizen. De vloeistof die door het buizenstelsel stroomt (bijvoorbeeld water) wordt verwarmd door het zonlicht. De temperatuur van die vloeistof kan bij fel zonlicht oplopen tot maximaal 90 ºC. De collector wordt op het dak geplaatst. Het warme water wordt bewaard in een voorraadvat omdat de productie van de warmte met behulp van een zonnecollector niet altijd gelijk is aan de vraag. Bij een geopende warmwaterkraan stroomt het koude leidingwater door het opgewarmde voorraadvat naar de kraan. Als het water niet warm genoeg is, dan brengt bijvoorbeeld de cv-ketel, de geiser of een warmtepomp het op de gewenste temperatuur. Dit proces heet naverwarming.Top

6. Wat kost een zonnecollector?
Voor individuele situaties bedragen de kosten tussen de 2.000 en 3.000 euro (incl. installatiekosten en BTW). De gemiddelde prijs van een zonneboiler in de nieuwbouw bedraagt circa 1.600 euro (eveneens inclusief installatiekosten en BTW). Top

7. Hoeveel bespaar ik met een zonnecollector?
De jaarlijkse besparing bedraagt 150 tot 200 kubieke meter aardgas bij een oppervlak van ongeveer drie vierkante meter. Voor een gemiddeld huishouden tot vier personen scheelt dat ongeveer de helft van het verbruikte gas of elektriciteit voor de verwarming van water uit de kraan. Dat levert een jaarlijkse besparing op van zo'n 70 euro. De jaarlijkse elektriciteitsbesparing ten opzichte van een elektrische boiler bedraagt ongeveer 1300 kWh en dit levert een financiële besparing op van zo`n 175,- euro Top

8.Bestaat er bij een zonnecollector gevaar voor legionellabacteriën?
De zonneboiler warmt het water op tot wel 90°C. Bij onvoldoende zonlicht zorgt het verwarmingstoestel voor naverwarming. Daardoor heeft het warme tapwater altijd een temperatuur van minstens 60°C. Hiermee is het gevaar van legionellabacteriën in het warme water minimaal en vergelijkbaar met andere warm-tapwaterapparatuur. Voorwaarde is wel dat de boiler correct is geïnstalleerd en afgesteld door een erkende (zonneboiler-)installateur. Deze installateurs werken volgens richtlijnen van de Vewin, de Vereniging van waterbedrijven in Nederland.Top

9. Hoe werkt een zonnepaneel?
Zonnecellen zijn meestal gemaakt van silicium. Dat silicium bestaat uit twee lagen. Onder invloed van licht gaat er tussen de twee lagen een elektrische stroom lopen. Met een vakterm heten zonnepanelen daarom ook wel 'photovoltaïsche cellen' (van phos = Grieks voor licht, en Volta, naar de eenheid van elektrische spanning). Afgekort wordt gesproken van PV-systemen.Top

10. Wat kost een zonnepaneel?
Een zonnepaneel van een vierkante meter kost ongeveer 700 euro. Daarbij zijn de spullen inbegrepen die nodig zijn om het systeem te kunnen gebruiken, zoals kabels. Installeren van een paneel kost gemiddeld 200 euro. En 'gemiddeld' is een goed toegankelijk schuin dak. Een groot systeem op een moeilijk te bereiken plek verhoogt de installatiekosten. Installeren op een plat dak is in principe goedkoper. Maar om optimaal profijt van het zonlicht te hebben, moet het paneel dan op schuine dragers worden geplaatst, en dat betekent weer meer kosten. Steeds meer energiemaatschappijen bieden installaties aan om te leasen. Deze regelingen kunnen fiscaal aantrekkelijk zijn. Wie een zonnepaneel (of zonnecollector)aanschaft, komt in aanmerking voor diverse subsidies (zie Subsidies). Top

11. Wat levert een zonnepaneel financieel op?
Als alles goed is afgesteld, levert een set van vier panelen jaarlijks zo´n 320 kWh aan elektriciteit op. Dat komt neer op circa 75 euro. Dat bedrag spaart u dus elk jaar uit. De opbrengsten vallen nog hoger uit als u gebruik maakt van dag/nacht-tarieven. Op het moment dat het PV-systeem elektriciteit levert, geldt het hogere dagtarief.Top

12. Is een zonnepaneel direct aan het elektriciteitsnet gekoppeld?
Sommige wel, sommige niet. Het ene systeem slaat overtollige energie op in een accu. Hiervoor wordt vooral gekozen op plekken waar het elektriciteitsnet ontbreekt of een aansluiting te duur is. De accu's moeten natuurlijk wel voldoende capaciteit hebben om een paar donkere dagen te overbruggen. Het tweede systeem is aangesloten op het elektriciteitsnet en sluist de energie die u niet gebruikt door naar het energiebedrijf. U hebt dan, zou je kunnen zeggen, uw eigen elektriciteitscentrale in huis. Wat u opneemt en teruglevert aan het elektriciteitsnet, wordt door de netbeheerder verrekend (gesaldeerd) tot 3000 kWh. Dat gebeurt op basis van de Elektriciteitswet.Top

13. Loopt de elektriciteitsmeter dan terug?
Ja, bijna alle analoge elektriciteitsmeters lopen terug, zolang u in huis minder elektriciteit gebruikt dan uw PV-systeem levert. Alleen de nieuwste, elektronische, meters zijn zo gemaakt dat ze niet terug kunnen lopen. In dat geval is een zogeheten viertels elektriciteitsmeter nodig. Een dergelijke elektriciteitsmeter registreert zowel het verbruik als de teruglevering van elektriciteit (en in zowel het dag- als nachttarief).Top

14. Wat is de beste plaats voor een zonnepaneel of een zonneboiler?
De opbrengst van een zonnepaneel en/of een zonneboiler is niet alleen afhankelijk van de grootte, maar ook van de hellingshoek van het dak en de stand van het dak. Als de hellingshoek tussen de twintig en zestig graden ligt en de collector op het zuiden is gericht, is de opbrengst optimaalTop

15. Heeft zonne-energie wel zin in een land waar de zon zelden schijnt?
Ook als het bewolkt is, werkt een zonne-cel. Wolken houden slechts een deel van het zonlicht tegen, de rest van de stralen verspreiden ze. Aan de Franse Riviera, waar veel minder bewolking is, levert de zon toch slechts 1,5 keer zoveel energie als in Nederland.Top

16. Heb ik een vergunning nodig om een zonnepaneel te plaatsen?
Voorheen wel, maar op 1 januari 2003 is de nieuwe Woningwet in werking getreden. De daarbij behorende AMvB (Besluit bouwvergunningsvrije en lichtbouwvergunningplichtige bouwwerken) is daarmee ook van kracht geworden. Om te controleren of u een bouwvergunning nodig heeft kunt u gebruik maken van de module 'Bouwvergunningen on line'.
Let op: kijk onder 'veel voorkomende bouwwerken en verbouwingen'.Top

De opbrengst van een zonnepaneel is afhankelijk van een aantal factoren:

* Opwaartse hellingshoek van invallend zonlicht;
Een zonnepaneel op de noorderbreedte van Vlaanderen en Nederland levert de hoogste opbrengst wanneer het een hellingshoek van 35% (tot 36%) heeft. Bij hellingshoeken tussen 20% en 60% is de jaaropbrengst slechts 5% lager.
* Zijwaartse hoek;
Optimaal wanneer het paneel stationair gericht is op 2% ten westen van het zuiden. Bij oriëntaties tussen zuidoost en zuidwest is er slechts 5% verlies op jaarbasis. Met een meedraaiend paneel, wanneer het zonlicht er loodrecht op blijft vallen, stijgt uiteraard de productie.
* Oppervlakte (lengte maal breedte).
Hoe zijn de panelen aan elkaar bevestigd (parallel of serieel).
* Rendement;
Het percentage van de energie in het op het zonnepaneel vallende zonlicht dat wordt omgezet in elektriciteit. Verschillende typen zonnecellen hebben een verschillend rendement. Door onderzoek en ontwikkeling stijgen de rendementen nog voordurend.
* Het achterliggende systeem;
Bij een autonoom systeem speelt de grootte van het opslagsysteem een belangrijke rol. Wanneer dit vol is kan er namelijk geen energie meer bij. Het paneel werkt dan voor niks.
* Zoninstraling;
De hoeveelheid opvallend zonlicht bepaalt in belangrijke mate de opbrengst. Ook als het bewolkt is, werkt een zonnecel. Wolken houden slechts een deel van het zonlicht tegen - de rest van de stralen verspreiden ze - en in gebieden dicht bij de evenaar is de opbrengst hoger dan in meer gematigde gebieden. Aan de Franse Riviera, waar veel minder bewolking is, levert de zon toch slechts 1,5 keer zoveel energie als in Nederland.

Om het vermogen van zonnepanelen te kunnen vergelijken zijn er standaardcondities opgesteld : een instraling van 1000 Watt/m2, waarvan het spectrum overeenkomt met het spectrum van zonlicht bij een luchtmassa van 1,5 en een celtemperatuur van 25°C. Het maximale elektrische vermogen van een zonnepaneel onder deze condities wordt het piekvermogen genoemd en wordt geschreven als Wp (Wattpiek).Top

Opbrengst Berekenen
De opbrengst van uw zonnepanelen kunt u zelf berekenen aan de hand van de volgende formule:

Opbrengst (kWh) = Uren volle zon x Piekvermogen panelen (kWp) x Opbrengstfactor

Het aantal volle uren zon is in Nederland ongeveer 1100. Het Piekvermogen van uw zonnepanelen staat vermeld bij de specificaties van uw panelen, in de meeste gevallen staat het echter vermeld in Wp en niet in kWp. Als u het vermelde Piekvermogen deelt door 1000 krijgt u het piekvermogen in kWp, dus als uw panelen een piekvermogen hebben van 150 Wp is het Piekvermogen in kWp 0,15.

Als u nu wilt berekenen hoeveel geld u per jaar kan besparen door het plaatsen van de zonnepanelen kunt u dat met de volgende formule doen:

Besparing (euro) = Opbrengst (kWh) x elektriciteitsprijs (euro)Top

Zonnepanelen: Bouw en Werking

Zonnecellen zijn meestal gemaakt van silicium. Dat silicium bestaat uit twee lagen. Onder invloed van licht gaat er tussen de twee lagen een elektrische stroom lopen. Daarom heten de zonnepanelen ook wel fotovoltaïsche cellen. Afgekort wordt gesproken van PV-systemen. Een andere vorm van PV zijn de elementen gemaakt met de dunnelaagtechnologie. Hierbij wordt gebruik gemaakt van amorf silicium. Deze elementen hebben een lager rendement, maar zijn ook beduidend goedkoper. Het rendement van gangbare zonnecellen ligt tussen ca. 5% en 15%, waarbij de cellen met betere rendementen wel meestal onevenredig veel duurder zijn.

Fotovoltaïsche zonnepanelen benutten zonlicht of daglicht, waarbij door de absorptie van fotonen in de zonnecellen een spanning ontstaat die wordt gebruikt om elektriciteit op te wekken. De fotovoltaïsch opgewekte stroom kan aan het lichtnet geleverd worden (netgekoppeld systeem), in accu's opgeslagen worden (voor verlichting of bijvoorbeeld voor communicatiesystemen op afgelegen plekken) of direct gebruikt worden om bijvoorbeeld een pomp aan te drijven (autonoom systeem). Een zonnecel die met zijn esthetische kwaliteit bijzonder geschikt is voor zichtbare architecturale toepassingen, is de achtercontactcel. Die wordt zo genoemd omdat alle elektrische contacten op de achterzijde plaats vinden en de voorkant een nauwelijks zichtbaar metalen raster geeft, zonder storende dubbele metaalstroken. Dat resulteert ook in een grotere bruikbare oppervlakte van de cellen en hoeveelheid geleverde stroom.

Koppeling aan het elektriciteitsnet
Sommige zonnepanelen worden via een inverter aan het elektriciteitsnet gekoppeld, andere slaan overtollige energie op in een accu. Voor de tweede mogelijkheid wordt vooral gekozen op plekken waar het elektriciteitsnet ontbreekt of een aansluiting te duur is. De accu's moeten natuurlijk wel voldoende capaciteit hebben om een paar donkere dagen te overbruggen. Systemen die aan het elektriciteitsnet zijn gekoppeld sluizen de energie die niet wordt gebruikt door naar het energiebedrijf. In dat geval loopt de elektriciteitsmeter terug zolang in huis minder elektriciteit wordt gebruikt dan het zonnepaneel levert. Systemen die aan het elektriciteitsnet gekoppeld worden zijn netgekoppelde decentrale opwekkers.Top

Soorten Zonnepanelen

We kunnen twee soorten zonnepaneel onderscheiden:

* Autonoom
* Netgekoppeld

Autonoom:

Autonome PV-systemen zijn systemen los van het elektriciteitsnet waarbij gebruik gemaakt wordt van accu’s om de elektriciteit op te slaan. Deze systemen worden daar gebruikt waar het elektriciteitsnet ontbreekt of waar een aansluiting te duur is.

De overdag geproduceerde elektriciteit wordt opgeslagen in accu’s, zodat de elektriciteit op ieder moment van de dag gebruikt kan worden. De accu’s moeten voldoende capaciteit hebben om een paar donkere dagen te overbruggen, met name in de wintermaanden.

Voorbeelden van toepassingen voor autonome systemen:

* Lichtboeien op zee
* Pompsystemen in de agrarische sector
* Lantaarnpalen in afgelegen gebieden.
* Elektriciteitsvoorziening op tuinhuisjes

Netgekoppeld:

Netgekoppelde PV-systemen zijn gekoppeld aan het elektriciteitsnet. De gelijkspanning wordt door middel van een inverter (omvormer) omgezet naar de juiste spanning (230 Volt wisselspanning).

Het elektriciteitsnet wordt gebruikt als buffer voor de opgewekte elektriciteit: overproductie wordt door het net opgenomen. Wanneer er in een woning met zonnepanelen meer elektriciteit verbruikt wordt dan het PV-systeem produceert, dan wordt het tekort aangevuld vanuit het elektriciteitsnet. Mocht het elektriciteitsnet door wat voor een oorzaak dan ook uitvallen, dan schakelt het PV-systeem zichzelf om veiligheidsredenen uit.

Veruit de meeste PV-systemen in Nederland zijn netgekoppelde systemenTop